Polityka prywatności
Wykorzystujemy pliki cookies do prawidłowego działania strony, aby oferować funkcje społecznościowe, analizować ruch na stronie i prowadzić działania marketingowe. Więcej informacji znajdziesz w polityce prywatności. Czy zgadzasz się na wykorzystywanie plików cookies?

Jednym z zadań dietetyków jest odchudzanie i z tym najbardziej kojarzony jest nasz zawód. Zajmujemy się także szeregiem innych problemów, a często nasz praca wybiega daleko poza gabinet. Jedno jest pewne! W dobie rosnącego problemu nadmiernej masy ciała jesteśmy coraz bardziej potrzebni. Zatem jak ustalić poziom energetyczny diety?

poziom energetyczny diety

Ustalenie poziomu energetycznego diety dla otyłego pacjenta nie jest rzeczą łatwą, ale kluczową, szczególnie w diecie redukcyjnej. Od tego, jak wiemy, zależy w dużej mierze sukces odchudzania. Tak więc podjęcie właściwej decyzji jest poprzedzone oceną wskaźników antropometrycznych oraz szczegółowym wywiadem żywieniowo-zdrowotnym. Dodatkowo musimy wziąć pod uwagę wiele różnych aspektów. Dopiero na podstawie uzyskanych informacji możemy ustalić poziom energetyczny diety oraz poziom deficytu kalorycznego.

Poziom energetyczny diety – jaką strategię możemy obrać?

Warto pamiętać, że każda strategia będzie dobra, o ile jesteśmy w stanie ją merytorycznie umotywować i nie będzie ona szkodziła naszemu pacjentowi. Mało tego, nie powinniśmy też zamykać się sztywno w schematach, gdyż nie na każdego ścisłe schematy podziałają. Poniżej przedstawiamy 3 strategie:

a) odgórne założenieenergetyczności diety, np. 1300 lub 1500 kcal;
b) ustalenie na podstawie założonego spadku masy ciała, w czym pomoże program dla dietetyków Aliant Kalkulator Dietetyczny, zrobi to za nas:

Rys. 1 Ustalenie poziomu energetycznego na podstawie założonego spadku masy ciała w programie do układania jadłospisów Aliant Kalkulator Dietetyczny.

Jeśli chcemy zrobić to ręcznie, do obliczeń musimy znać:

  • zapotrzebowanie energetyczne dla danej osoby,
  • ile kcal wyzwala spalenie 1 kg tłuszczu,
  • poziom optymalnego spadku ciała.

Znając te informacje jesteśmy w stanie obliczyć dzienny deficyt energetyczny w stosunku do zapotrzebowania i na tej podstawie ustalić poziom energetyczny diety.

c) ustalenie na podstawie wysokości podstawowej przemiany materii (PPM)

1 krok – wyliczenie PPM ze wzoru (Aliant Kalkulator Dietetyczny, rys. 2) lub na podstawie składu ciała lub na podstawie pomiaru tempa metabolizmu metodą respirometryczną

Rys. 2 Wyliczenie PPM ze wzoru w Aliancie.

W Aliant Kalkulator Dietetyczny możemy wybierać spośród następujących wzorów: Cunningham 1980 r., Harris-Benedict 1919 r., Mifflin-St. Jeor 1990 r. oraz według norm IŻŻ 2017 r.

2 krok – założenie deficytu energetycznego w zależności od PPM, aktywności fizycznej i oszacowanej energetyczności dotychczasowej diety osoby otyłej.

Pamiętajmy, iż dla osób o większym całkowitym zapotrzebowaniu energetycznym np. dla osób pracujących fizycznie, dietą niskoenergetyczną może być dieta o kaloryczności nawet 1800 – 2000 kcal.

Co podpowiadają nam różne towarzystwa dietetyczne?

1) Polskie Towarzystwo Dietetyki w Standardach dotyczących otyłości rekomenduje deficyt 500-800 kcal;

Według dokumentu wielkość deficytu rozpatrujemy w odniesieniu do wieku, płci, stanu zdrowia, aktywności fizycznej, historii zmian masy ciała, motywacji pacjenta, jego zwyczajów i preferencji żywieniowych oraz przyjętej indywidualnej strategii redukcji masy ciała.

Przy umiarkowanym deficycie energetycznym kaloryczność diety dla kobiet powinna wynosić 1200-1300 kcal/dzień, dla mężczyzn 1400-1500 kcal/dzień;

2) Academy of Nutrition and Dietetics zaleca wybranie jednej ze strategii:

– 1200-1500 kcal/dzień dla kobiet bądź 1500-1800 kcal/dzień dla mężczyzn;

– albo deficyt energii 500 kcal/dzień lub 700 kcal/dzień;

– albo też wybór jednej z diet opartych na dowodach, która ogranicza niektóre rodzaje żywności, aby stworzyć deficyt energetyczny poprzez zmniejszenie spożycia żywności, np. mniej żywności z wysoką zawartością węglowodanów, mniej żywności z niską ilością błonnika;

3) British Dietetic Association podaje ogólny deficyt 600-1000kcal, który powinien dać ubytek masy ciała 0,5-1 kg/tydzień. Jednakże nie jest to takie oczywiste i u niektórych pacjentów efekt ten może być mniejszy. Dodatkowo po kilku tygodniach stosowania diety, kiedy po utracie ok. 5 kg spadek masy ciała zmniejszył się, bądź osiągnął efekt plateau, a potrzebna jest dalsza utrata masy ciała, konieczna może być ponowna ocena zapotrzebowania energetycznego i ewentualne zmniejszenie przyjmowanej energii o kolejne 300 kcal. Jednocześnie BDA podkreśla, że kaloryczność diety nie może być mniejsza niż 1200 kcal/ dzień. Autorzy zwracają uwagę też na ważny fakt, że powyższe dane trzeba traktować jako wskazówki. Nie sprawdzą się one w 100% przypadków, czasem trzeba obrać inne strategie, dopasowane do konkretnej jednostki.

Często słyszymy o indywidualnym podejściu do każdej osoby i jak widać nie jest to mówione bez powodu.

Każdy dietetyk w oparciu o swoją wiedzę, dostępne rekomendacje i sytuację konkretnego pacjenta powinien dobrać strategię postępowania tak, aby dała pożądane efekty. Z tego też powodu strategia postępowania może się zmieniać w czasie trwania interwencji dietetycznej, w zależności od potrzeb danego organizmu.

Więcej:

  • Polskie Towarzystwo Dietetyki: Dietetyka. Oficjalne Czasopismo Polskiego Towarzystwa Dietetyki, 2015, Standardy leczenia dietetycznego otyłości prostej u osób dorosłych. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Dietetyki.
  • Academy of Nutrition and Dietetics, 2016, Interventions for the Treatment of Overweight and Obesity in Adults, Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics, 16,1.
  • The Association of UK Dietitians, Obesity Specialist Group, Dietetic Obesity Management Interventions in Adults: Evidence Review and Clinical Application, 2018
mm

Autor: Wioleta Stefaniak

mgr Wioleta Stefaniak – dietetyk w zespole Alianta, absolwentka dietetyki w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie oraz filologii niemieckiej we Wszechnicy Polskiej Szkole Wyższej. Aktywna uczestniczka wielu projektów, konferencji i szkoleń z zakresu dietetyki oraz żywienia. Jej praca magisterska została wyróżniona w konkursie na najlepszą pracę licencjacką i magisterską. Cały czas poszerza swoje horyzonty. Członek Polskiego Stowarzyszenia Osób z Celiakią i na Diecie Bezglutenowej. W wolnych chwilach pije dobrą kawę, czyta książki, zgłębia tajniki szydełkowania i ogląda programy kulinarne.